Kombinatoryka: permutacje, kombinacje, wariacje

Zwykle największą trudność uczniom sprawia przyporządkowanie odpowiedniej funkcji kombinatorycznej do treści zadania. Poniżej podamy te zależności wraz z przykładowym zastosowaniem ich w zadaniach.

Permutacje

Permutację n elementową określa się następująco P_{n}=n!

Permutację stosujemy gdy mamy pewną elementów i mamy je wszystkie ustawić w kolejności wykorzystując wszystkie elementy. Wynika z tego, że miejsc na których mamy ustawić n elementów również jest n.

Przykładowe zadanie

Na ile sposobów możemy ustawić 8 osób w szeregu.

Ilość elementów jak i ilość miejsc wynosi 8

Ilość możliwości będzie wynosiła zatem
P_{8} = 8! = 40320

Wariacja bez powtórzeń

Wariacja bez powtórzeń n elementów na k miejscach definiujemy jako:

V {matrix{2}{1}{k n}} = {n!}/{(n-k)! }

Wariację bez powtórzeń stosujemy gdy z pewnego zbioru n elementowego wybieramy k elementów (gdzie ilość elementów wybranych k musi być mniejsza bądź równa ilości elementów w zbiorze n). Ważne jest, że gdy wybierzemy już jakiś element, nie może on zostać wybrany powtórnie, jak również to, że ważna jest kolejność wybranych elementów.

Przykładowe zadanie

Na ile sposobów w 10 osobowej grupy osób możemy wybrać 3 osobową reprezentację, w której wyróżniamy trzy odrębne funkcje.

Informacje mówiące nam o tym, że będzie to wariacja bez powtórzeń są następujące:

Wybieramy kilka osób z całej grupy oraz żadna z nich nie może zostać wybrana dwa razy (chyba, że kogoś sklonujemy :) ). Ważne jest jeszcze to, iż interesuje nas kolejność ich wyboru, ponieważ wybrana grupa osób może uzyskać różne funkcje. Ten ostatni fakt rozróżnia nam wariacje od kombinacji.

W zadaniu mamy n elementów n = 10, z których wybieramy k elementów k = 3

V {matrix{2}{1}{3 {10}}}={10! }/{(10-3)! }={10! }/{7! }={7! * 8 * 9 * 10}/{7! }=8*9*10=720

Z dziesięcioosobowej grupy możemy wybrać takie trzyosobowe reprezentacje na 720 sposobów.

Wariacja z powótrzeniami ma podobne założenia jak wariacja bez powtórzeń, z tą różnicą, że element ze zbioru n możemy wybrać kilkukrotnie. Taką funkcję definiujemy jako W {matrix{2}{1}{k n}}=n^k

Przykładowe zadanie

Na ile sposobów z worka z 8 różnokolorowymi kulami możemy wybrać 3, jeśli po każdym losowaniu wybraną odkładamy do worka.

W zadaniu mamy n elementów n=8, z których wybieramy, z odkładaniem po wyborze k elementów k=3

W {matrix{2}{1}{3 8}}=8^3 = 512

Kombinację stosujemy w momencie gdy wybieramy bez powtórzeń k elementów z n elementowego zbioru, ale nie interesuje nas kolejność wyboru tych elementów. Aby obliczyć ilość kombinacji w jakich możemy wybrać k elementowy zbiór stosujemy symbol Newtona

C {matrix{2}{1}{k n}}=( matrix{2}{1}{n k} )= {n! }/{k! * (n-k)! }

Przykładowe zadanie

Na ile sposobów z 20 osobwej grupy możemy wybrać 3 osobową reprezentację.

Gdy nie interesuje nas kolejność wyboru osób z całej grupy a jedynie skład wybranej grupy jest to informacja wskazująca, że w takich momentach korzystamy z kombinacji.

C matrix{2}{1}{{3} {20}}=( matrix{2}{1}{{20}{3}})= {20! }/{3! * (20-3)! }={20! }/{3! * 17! }= {17! * 18 * 19 * 20}/{1 * 2 * 3 * 17!}={18 * 19 * 20}/{1 * 2 * 3}=1140

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Login with Facebook: